Starożytny amulet pozwoli wyjaśnić jedną z największych zagadek lingwistyczych Europy?

16 listopada 2022, 11:00

Ponad 2000 lat temu na drzwiach pewnego domostwa na północy Hiszpanii wisiał amulet w kształcie dłoni. W 2021 roku zabytek znaleźli archeolodzy pracujący na górze Irulegi w pobliżu Pampeluny. Specjaliści z Sociedad de Ciencias Aranzadi prowadzą tam wykopaliska przy ruinach średniowiecznego zamku i osady z epoki żelaza. Dłoń zabezpieczono i wysłano do konserwacji. Okazało się, że to nie zwykły amulet, a sensacyjne znalezisko, które może pomóc w rozwiązaniu jednej z największych zagadek lingwistycznych Europy – pochodzenia języka baskijskiego.



Kwas oleinowy pozwala komórkom niewydolnego serca wykorzystać paliwo

2 października 2014, 13:17

W szczurzym modelu niewydolności serca kwas oleinowy, który występuje obficie w oliwie czy oleju rzepakowym bezrukowym, przywraca prawidłowy metabolizm paliwa w kardiomiocytach.


Bardziej pijani w nowym barze

30 sierpnia 2011, 16:58

W nowym barze tolerancja na alkohol może być niższa. Psycholodzy odkryli, że picie alkoholu w nieznanym miejscu powoduje, że tracimy zahamowania w większym stopniu niż pijąc cały czas w znanym otoczeniu, czyli np. ulubionym pubie czy klubie (Alcohol and Alcoholism).


Gigantyczny Lodowiec Thwaites jest bardziej niestabilny niż sądzono

22 maja 2024, 12:06

Glacjolodzy z USA, Kanady i Finlandii znaleźli dowody, że ciepłe wody oceaniczne wdzierają się na wiele kilometrów pomiędzy gigantyczny Lodowiec Thwaites, a podłoże skalne, na którym spoczywa. Thwaites to najbardziej niestabilna część Antarktyki. Zawiera tyle lodu, że jego całkowite roztopienie się, oznaczałoby podniesienie poziomu oceanów o 60 centymetrów. Obawiam się, że obecnie niedoszacowujemy tempa zmian zachodzących na tym lodowcu. A zmiany te mogą mieć katastrofalne skutki dla społeczności żyjących na wybrzeżach całego świata, mówi współautorka badań, profesor Christine Dow z kanadyjskiego University of Waterloo.


Rozpowszechniony i niebezpieczny

18 listopada 2014, 12:14

Triklosan, środek przeciwbakteryjny używany w szamponach, mydłach, pastach do zębów i innych przedmiotach użytku codziennego, wywołuje u myszy zwłóknienie wątroby i nowotwory. Do schorzeń dochodzi za pomocą mechanizmu, który występuje też u ludzi.


Aspiryna© esrasu

Codzienne zażywanie aspiryny jest ryzykowne dla wzroku

6 października 2011, 16:35

Z najnowszego numeru pisma Ophtalmology dowiadujemy się, że codzienne zażywanie aspiryny, która zmniejsza ryzyko chorób serca, ma niepokojący skutek uboczny. Prowadzi ono bowiem do zwiększenia prawdopodobieństwa degeneracji plamki żółtej


Badania DNA rozwiązały królewską zagadkę, którą żyła Europa w XIX wieku

2 sierpnia 2024, 11:17

Historia Kaspara Hausera, zwanego „sierotą Europy”, rozpalała w XIX wieku wyobraźnię całej Europy. Ten niezwykle zagadkowy mężczyzna, jego tajemnicze życie i śmierć od dwóch wieków są inspiracją dla artystów. O pochodzeniu Kaspara nie wiadomo nic pewnego, mimo że jego postać to jedna z najgłośniejszych tajemnic XIX wieku. Popularna teoria głosi, że był synem księcia Badenii, który jako dziecko został podmieniony i przetrzymywany w izolacji, by wprowadzić na tron boczną linię rodziny książęcej. Na łamach iScience opisano właśnie wyniki badań materiału genetycznego Kaspara.


Zespół napięcia przedmiesiączkowego jest jak zespół abstynencyjny

11 grudnia 2014, 17:29

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (ZNP) jest jak zespół abstynencyjny. Zidentyfikowawszy enzym, który dezaktywuje kluczowy metabolit progesteronu, naukowcy ustalili, że ZNP można leczyć fluoksetyną, znaną lepiej pod nazwą handlową Prozac. W tym przypadku jej skuteczność bazuje nie tyle na hamowaniu wychwytu serotoniny, co na zachowaniu dostępności allopregnanolonu.


Złożone molekuły organiczne w kosmosie

31 października 2011, 11:27

Profesor Sun Kwok i doktor Yong Zhang z Uniwersytetu w Hongkongu dowiedli, że w przestrzeni kosmicznej znajdują się złożone substancje organiczne. Uczeni odkryli mieszaninę związków aromatycznych i alifatycznych. Stopień złożoności ich budowy przypomina węgiel i ropę.


Ludojady z Tsavo żywiły się nie tylko ludźmi. Zaskakujący gatunek w diecie bezgrzywych lwów

15 października 2024, 11:03

Analizy DNA potwierdziły, że słynne lwy-ludojady z Tsavo pożerały ludzi i całą gamę innych zwierząt. Przyniosły też zaskakującą informację na temat jednego z gatunków, którym lwy się żywiły. Unikatowe badania wykonano na podstawie tysięcy włosów znalezionych w dziurze w zębie jednego z ludojadów. Włosy wydobyto w 2001 roku, jednak wówczas naukowcy mogli jedynie oglądać je pod mikroskopem. Postęp w dziedzinie analizy DNA umożliwia obecnie zdobycie wyjątkowych informacji na temat diety słynnych lwów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk